شاخص هزینه های خالص خانوار مرتبط با شاخص قدرت خرید است و همزمان با محاسبه هزینه های خانوار می توان درآمدهای خانوار را نیز محاسبه کرد.
درچنین وضعیتی است که افزایش هزینه های خانوار با افزایش درآمدها معنی پیدا می کند و برعکس کاهش هزینه ها به معنای کاهش درآمد است. متاسفانه آمار درآمد خانوارها در ایران همراه با پیمایش هزینه درآمد خانوارها به دست می آید، هر ساله مخارج خانوارها بیشتر از درآمدها است و این نشان می دهد که نوعی کم گویی نسبت به درآمد خانوارها وجود دارد و آمار مربوط به درآمدهای خانوار قابل اتکا نیست. یکی از شاخص هایی که برای فقر در نظر گرفته می شود مخارج یک خانوار است که از چه میزان کار به دست می آید و خانواری فقیر محسوب می شود که برای تامین مخارج خود بیش از یک شیفت کار
(8 ساعت در روز) مجبور می شده کار کند تا مخارج خود را تامین کند در این چند ساله از سال 1370 به بعد شاهد پدیده چند شغلی سرپرست خانوار و مشارکت همسر و زنان و تامین مخارج زندگی خانوار بودیم این موضوع پدیده ای بوده که از این سال به بعد به شدت رشد می کند و هر سال شاهد رشد بیشتر آن هستیم. افزایش چند شغلی در میان خانوارها به این معنی است که تعداد ساعات کار زیاد شده و از سوی دیگر رفاه خانوار به شدت کاهش یافته است. بخشی از رفاه خانواده به اوقات فراغتی مربوط می شود که والدین به تربیت فرزندان و امور دیگری که به ارتقای آگاهی و اشکال مختلف اوقات فراغت مربوط می شود، بستگی دارد. با بالا رفتن هزینه های زندگی، هزینه های اوقات فراغت کاهش می یابد و خانواده ها مجبور به چشم پوشی از هزینه هایی هستند که به رفاه عمومی و ارتقای سطح آگاهی مربوط می شود و این موضوعی است که استهلاک روحی را در پی دارد و نوعی از اشکال مختلف محرومیت است. طی دوره مذکور شاهد رشد غیرعادی برخی از اقلام کالاهای اساسی مانند مسکن، غذا، آموزش و بهداشت و رفاه خانوارها هستیم. موضوع دیگری که در افزایش هزینه های خانوار مشهود است نرخ تورم است، چرا که با افزایش تورم قدرت چانه زنی برای افراد کم درآمد و با درآمد ثابت وجود ندارد و به نوعی تعدیل دستمزدهای شان متناسب با نرخ تورم نیست. مسلم است که این گروه قدرت خریدشان نیز کم می شود. اما افزایش تورم برنده ای نیز دارد و آن گروه هایی است که بیشترین نفوذ را در تصمیم گیری های اساسی دارد که می توانند قیمت کالا و خدمات را به میزان تورم افزایش دهند. اینان کسانی هستند که تصمیمات را به سمتی سوق می دهند که منافع شان حفظ شود. یکی از ویژگی های تورم فرسایش شدید قدرت درآمد و سطح زندگی کم درآمدها و افراد بادرآمدهای ثابت است. در حقیقت تورم ظالمانه ترین مالیاتی است که از فقرا به نفع اغنیا گرفته می شود.در برنامه چهارم تکلیف قانونی شد که دستمزدها هر ساله بر اساس تورم افزایش یابد که در نهایت از این موضوع تفسیر غلطی شد و هیچ گاه تصمیمات به سمتی هدایت نشد که این تکلیف قانونی رعایت شود. تعیین دستمزد کارگران و اساتید دانشگاه تنها نمونه کوچکی از این تفسیر نادرست برنامه چهارم است. همین عوامل است که باعث شده با وجود این همه درآمد نفت و افزایش سطح زندگی و امکانات و تلاش مردم، قدرت خرید و متوسط هزینه خانوار همچنان در حد سال 53 باقی بماند و قدرت خرید هزینه 8 میلیون تومانی یک خانوار در سال 86 و 87 به اندازه هزینه 23 هزار تومانی سال 53 باشد .
